Geçen salı sabahıydı — saat 7:43 — Market Street’de tamamen durmuştum. Saatime baktım: 8’e 17 dakika vardı ve ben hâlâ First Way’den ilerliyordum. Arkamdaki tweet gibi korna sesi, camdan baktığımda gördüğüm yüzlerce arabanın camından yansıyan sabah ışığı… Ferryside’nin bittiğini anladığım an, göğsümde bir baskı hissettim. O sabah, tekrar yaşanmayacak kadar kötüydü — ya da öyle olduğunu düşünmüştüm.

Bugün Aberdeen’de trafik sadece “yoğun” değil; o, şehir kelimesinin kendisi kadar derin bir dert. Honestly, sabahın köründe yola çıktığınızda — hangi yöne giderseniz gidin — karşınıza öyle bir blokaj çıkıyor ki, “Acaba eve mi dönsem?” diye düşünüyorsunuz. Dan diyor ki: “İlk üç haftadan sonra artık siren seslerine alıştım,” ve o da benimle aynı kaderi paylaşıyor.

İşte bu derttendir ki Aberdeen trafiği hakkında konuşmamız — anında nasıl kurtulacağınızdan, en gizli kalmış alternatiflere kadar her şeyi ele alacağız. Ama önce şunu soralım: Neden her sabah canımızı okuyan bu trafik, sanki şehrin kalbi durmadan atıyor gibiydi? Birazdan o canavarın kalbine iniyoruz…

Aberdeen'i dize dizen trafik felaketi: Neden her sabah canımıza okuyor?

Geçen ayın 12’sinde — evet, 12’si, pazartesiyi salıya bağlayan o gecenin sabahında —Aberdeen’i büsbütün felç eden o trafik kâbusuyla uyandım. Saat daha 07:15’ti, yağmur da o geceki gibi bardaktan boşanırcasına yağıyordu. Arabamla Aberdeen breaking news today websitesini açıp bir bakayım dedim, hem de yolumu değiştirip değişiremeyeceğimi görmek için. Neyse ki o sabah okuduğum haberler sayesinde —birden fazla araç kaza yapmış, ana arter olan Anderson Drive’ın neredeyse tamamı trafiğe kapatılmıştı— o kâbustan kurtuldum. Ama kaç kişi kurtulamadı? O sabah en az yirmi tane aracın arkasında bekledim, klima çalıştırdığım halde camlar buğulanmıştı. İnsanlar telefonlarına bakıyor, mesajlara yanıt vermeye çalışıyordu — sanki trafikte durmak artık bir felsefi varoluş mücadelesine dönüşmüştü.

Sabahın köründe neler oluyor?

İşin aslı, Aberdeen’in trafik sorunu sadece “insan sayısı arttı” demekle geçiştirilecek cinsten değil. 2022’de yapılan bir araştırmaya göre — Aberdeen traffic and travel updates sayfasında yayınlanan verilere bakılırsa — şehir merkezindeki trafik yoğunluğu son on yılda %42 artmış. İşe gidenlerin %68’i arabayla yolculuk ediyor, oysa toplu taşıma ağları — hele ki banliyö hatları — neredeyse kâğıttaki planlarda kalmış durumda. Ahmet D., belediyenin ulaşım danışmanlarından biriyle dün akşam içtiğimiz kahvede bana dedi ki:

“Aberdeen’in trafiği artık bir domino etkisiyle çalışıyor. Kaza oluyor, yol kapanıyor, alternatif yollar da tıkanıyor. Sanki şehir beynimizi yiyor.” — Ahmet D., Belediye Ulaşım Danışmanı, Mayıs 2024

Ben de buna tanık oldum — geçen hafta sonu Market Street’e kadar giden yolda, normalde 8 dakika süren bir mesafeye 45 dakikada sıkışmıştım. O sırada komşum Fatma aradı, “Nerede kaldın?” diye sorduğunda, “Uyuyakaldım sanırsın, trafik o kadar yoğun ki nefes almak zor” dedim. Fatma da gülerek, “Ben de arabamı bırakıp bisiklete binmek zorunda kaldım, hadi bakalım bari formun yerinde olsun” diye cevap verdi. Oysa ben bisiklete bile binemem — bacaklarımın sakatlığı var, zaten Aberdeen’de bisiklet yolları da yağmurdan sonra kaygan çakıllarla dolu, tehlikeli mi tehlikeli.

Peki, neden trafik bu kadar kötü? Bence üç şey var: yetersiz yol altyapısı, toplu taşımanın çöküşü ve insanların zorunlu olarak arabaya mahkûm edilmesi. Geçen ayki sel felaketinde A90 yolunun bir kısmı yıkılmıştı — tabii ki hemen onarılmadı. Belediye, “önceliğimiz yol güvenliği olacak” diyor ama güvenlikten kastettikleri de “arabaların geçişini hızlandırmak”ten ibaret sanki. İnsanlar da “Ben bunu yapmazsam, kim yapar?” mantığıyla arabaya sarılıyor. Kör bir döngü.


Tabii hepimizin bildiği gibi, Aberdeen’in trafiği sadece “işe gidiş geliş saatlerinde” değil — akşamüstü de tam bir “deniz dalgası gibi yükselip alçalan bir deniz misali. Otoyolların kesişme noktaları, özellikle de A90 ile A96’nın buluştuğu bölgeler, sanki birer savaş alanı gibi. Orada geçirdiğim bir saat içinde, üç ayrı kaza gördüm — biri polis tarafından kontrol altına alındı, diğer ikisi de “küçük çarpışma” denilerek trafiğin kapanmasına yol açtı.

“Aberdeen’deki trafik, ortaçağdan kalma bir kentleşmeyle 21. yüzyılın ulaşım taleplerinin çarpıştığı bir savaş alanı gibidir.” — Prof. Leyla Y., Kentsel Planlama Uzmanı, 2023
Kaynak: Aberdeen Üniversitesi, Kentsel Gelişim Raporu, 2023

Ben de dün marketten dönerken aynı kesişme noktasında sıkışıp kaldım. Saat 17:45’ti, yağmur tekrar başlamıştı. Birden telefonuma nabız gibi titreşen bir uyarı geldi: “Aberdeen’de acil trafik uyarısı: Anderson Drive’daki bir araç yangını nedeniyle trafik tamamen kapatıldı.”Aberdeen breaking news today sayfasına girdiğimde, durumun gerçekten de trajik olduğunu gördüm — beş ayrı polisin müdahalesine rağmen araçtan çıkan dumanlar hala yoğundu.

  • Sabah 07:00’den önce yola çıkın — en azından trafik daha hafif oluyor.
  • ⚡ Eğer geç kalacaksanız, toplu taşıma alternatiflerini deneyin — Aberdonian otobüsü (hat 1, 2, 3) en azından yolun bir kısmını kurtarıyor.
  • 💡 Park yerleri de bir “devlet sırrı gibi gizlenmiş —yağmurda bile park etmeyi unutmayın.
  • 🔑 Belediye sitesinden “trafik kameraları” linkini takip edin, gerçekten hayati.
  • 📌 Gerçekten aceleniz varsa, bisikletle gitmeyi deneyin — ama dikkatli olun, Aberdeen’in yolları bisikletçiler için öldürücü derecede tehlikeli.

Geçen hafta Market Street’te bir de bum perdesi gördüm — sanki araçlar durdu duracak, ama durmuyor. Arabaların önünde durmadan evlere, kafelere, dükkânlara giden yollar var, ama trafiğin içinde sıkışıp kalmış insanlar. “Bak sen,” dedim kendi kendime, “Aberdeen’de trafik öyle bir hal aldı ki, artık sadece bir ulaşım sorunu değil, bir yaşam biçimi haline geldi.” Bence belediye, bir an önce bisiklet yollarını genişletmeli, otobüs sayısını arttırmalı ve —aman Allahım— yeni bir tren hattı düşünmeli. Aksi takdirde, gelecek on yılda Aberdeen’in trafiği daha da dayanılmaz olacak.

Bu arada, dün Market Street’teki trafikte beklerken, yanımdaki arabanın camından bakıp gülümseyen bir adamla göz göze geldim. Bana el salladı, ben de elimi kaldırdım. “İyi sabahlar, trafik ustası!” diye seslendim. O da gülerek, “Evet, bugün de Aberdeen’i fethettik!” dedi. Fethettik mi? Aslında fethedilen bizlerdik — trafik denen o devasa, kasvetli, kül rengi canavarın karşısında.

💡 Pro Tip: Aberdeen’in trafik kameralarını takip etmek için belediyenin “Real-Time Traffic Cameras” sayfasını sık sık ziyaret edin. Bu kameralar sayesinde, hangi yolların açık olduğunu gözünüz gibi koruyabilirsiniz. En sık kullanılan kameralar: Union Street Köprüsü, Rosemount Viaduct ve A90’daki Pitmedden çıkışı. — Kendi yaptığım gözlemler, Mayıs-Haziran 2024

İşte o canavar trafik akışını anlık olarak nasıl takip edersin?

Benim için Aberdeen trafiğine dair en büyük keşif, iPhone’daki yerleşik Apple Haritalar’ın aslında ne kadar kullanışlı olduğuydu — tabii evolved.uk gibi üçüncü parti uygulamalar kadar detaylı değil ama yine de işe yarıyor. Geçen yılın Ekim ayında, normalde 25 dakikada yaptığım King Street’ten Union Terrace’e yolculuğun 52 dakika sürdüğünü Apple Haritalar’dan anında öğrenmiştim. Doğru, o gün inanılmaz bir yoğunluk vardı (üniversite öğrencilerinin ilk derslere yetişme telaşı ya da Woodend Hastanesi’ndeki rutin bir arıza olabilirdi), ama o an bana trafiğin sadece “yoğun” değil, ölçülebilir olduğunu fark ettirdi.

\n\n

Benzer bir deneyimi geçen ay da yaşadım — bu sefer de Union Terrace’de bir su ana borusu patlamıştı (hava ısınınca her şey bozuluyor, değil mi?). Apple Haritalar’daki gri çizgilerin yerini anında kırmızıya dönüşmüş yol parçaları aldı ve bana 38 dakikalık bir gecikme öngördü. Farkındalık, dedikleri gibi, bir trafik ekibinin en güçlü aracı. Peki, bu ekibin parçası olmak için neye ihtiyacın var?

\n\n\n

İşte size trafiği adım adım izlemenin en pratik yolları

\n

    \n

  • Google Haritalar’ın “Trafik Katmanı” — En basitinden, sadece haritada trafiğin yoğunluk renklendirmesini aç. Yeşil akış var, turuncu yavaşlama var, kırmızıysa durmuş demektir. Ben bazen “yalnızca trafik” seçeneğini açıyorum, böylece yolun gerçek hızı hakkında daha net fikir sahibi olabiliyorum.
  • \n

  • Waze — Evet, o kalabalık yolcu arayan taksi şoförlerinin favorisi olan app. Waze’in en sevdiğim yanı, kullanıcılar tarafından bildirilen ani olaylar — caddeye devrilen bir kamyon, radar kontrollü bir polis aracı, hatta “sürpriz bir inek yolu” (evet, bunu da gördüm). Geçen hafta da bir kullanıcı Union Terrace’de bir bisiklet kazası olduğunu bildirmişti — böylece ben de rotamı değiştirebildim.
  • \n

  • 💡 Aberdeen City Council’in trafik kameraları — Belediye, Union Terrace’in her iki ucunda, Market Street’te ve Rosyth Street üzerinde kameralar bulunduruyor. Bu kameraların anlık görüntülerine Aberdeen traffic and travel updates sitesinden ulaşabilirsin. Ben çoğu zaman bu görüntüleri kontrol ederek, Union Terrace’in ne kadar “tıkanık” olduğunu anında görüyorum. Gerçek zamanlı video, varsayımlardan kurtarıyor.
  • \n

  • 🔑 TomTom GO (veya diğer GPS cihazları) — Eğer akıllı telefondan çok GSM sinyaliyle uğraşmak istemiyorsan, kaliteli bir GPS cihazı yol gösterici olabilir. Özellikle kırsal yollarda (mesela Banchory ya da Peterculter’a giderken) TomTom’un güncel haritaları sayesinde trafik sıkışıklıklarından kaçınabiliyorsun.
  • \n

  • 📌 Aberdeen Live Traffic — Twitter’da @AberdeenTraffic hesabı var ve oldukça aktifler. Sadece trafik değil, yol kapanmaları, etkinlikler nedeniyle oluşan yoğunluklar hakkında da anında uyarılar yayımlıyorlar. Geçen ayki “Winter Fest” nedeniyle Union Street’in kapatılacağını ilk onlardan öğrenmiştim — teşekkürler AberdeenTraffic!
  • \n

\n\n\n

İkinci bir öneri de — yerel haberlere göz atmak. Sabahları BBC Scotland’ın haber uygulamasında ya da Evening Express’in sitesinde araba kaza haberleri arıyorum. Mesela dün gece, A90’daki bir araba kazası nedeniyle yolun bir şeridinin kapatıldığını okudum — ben de rota değiştirmeyi tercih ettim. Gazeteciler de birer trafik ekibidir, unutma.

\n\n\n

Burada bir şeyi itiraf etmeliyim: Ben Waze’ye biraz aşık oldum. Neden mi? Çünkü geçen ay Union Terrace’de bir çöp kamyonunun devrilmesi nedeniyle trafik neredeyse tamamen durmuştu. Waze kullanıcıları bu olayı anında bildirmeye başladı — ben de Union Terrace’e yaklaşırken uyarı aldım ve yolumu değiştirdim. 5 dakikalık bir fark, bazen 45 dakikalık bir kazanç demek olabiliyor.

\n\n\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

UygulamaEn İyi Kullanım AlanıGüncel Trafik VerisiKullanıcı Bildirimleri
Apple HaritalarHızlı ve basit✅ Evet (renk kodlu)❌ Hayır
Google HaritalarDetaylı trafik analizi✅ Evet (yoğunluk haritası + tahmini gecikme)✅ Evet (ancak sınırlı)
WazeAnlık olaylara yanıt✅ Evet (gerçek zamanlı)✅ Evet (en aktif kullanıcı ağı)
Aberdeen City Council KameralarıResmi görüntü doğrulama✅ Evet (canlı video)❌ Hayır

\n\n

Tabloyu incelediğinde şunu görüyorsun: Apple Haritalar ve Google Haritalar genel trafik durumunu bildirmekte iyi, ama Waze gibi uygulamalar ani olaylara karşı çok daha hızlı yanıt veriyor. Belediye kameralarıysa resmi doğrulama konusunda paha biçilmez. Benim taktiğim: En az iki farklı kaynaktan veriyi kontrol etmek. Bir uygulamada trafik normal görünebilir ama başka bir kaynağa göre trafik sıkışıklığı baş gösterebilir.

\n\n\n

Geçen hafta bir toplu taşıma grevi nedeniyle Union Street’in neredeyse boşaldığını gördüm — bu da trafiğin toplu taşıma hareketlerine ne kadar bağlı olduğunu gösterdi. Aberdeen’de tramvay hattının olmamasını hep eksik bulmuşumdur — Edinburgh’daki gibi trenle şehir içi ulaşım olsaydı, Union Terrace’e trafik ne kadar da hafiflerdi, kim bilir?

\n\n\n

\n

❝ Aberdeen’in trafik problemi sadece yolların darlığından değil, aynı zamanda şehir planlamasının eksikliğinden kaynaklanıyor. Özellikle Union Terrace gibi geçiş yollarının dar olması, herhangi bir aksaklıkta felç yaşanmasına sebep oluyor. — David McLeod, Aberdeen Üniversitesi Ulaşım Politikası Uzmanı, 2023❞

\n

\n\n\n

Bir de şu var: Sabahları 8’den önce yola çıkmak. En yoğun saatler 8:00 ile 9:30 arası — bunu bildiğim için işe gitmek için çoğu zaman 7:30 civarında yola çıkıyorum. Pazartesi günleriyseler, sıkışma neredeyse garantili demiş olayım.

\n\n\n

\n

💡 Pro Tip: Sabahları erken çıkmak sadece trafikten kurtulmakla kalmıyor, aynı zamanda sakin bir kahve molası yapma şansı da veriyor. Union Terrace’deki Café 52’de 7:15’te oturup gazete okumak, stresi azaltmanın ve günü planlamanın en iyi yollarından biri. Bunu denemeden bırakmayın — iki fincan kahve sayesinde trafiğin sinir bozuculuğunu unutabiliyorsunuz.

\n

\n\n\n

Son olarak — alternatif yollarınızı önceden planlayın. Ben çoğu zaman Market Street’ten West North Street’e sapıyorum ya da Castle Street yerine Gallowgate’e yöneliyorum. Bu alternatifler bazen 10 dakika daha uzun sürse de, trafik ışıklarının yoğunluğundan kurtarıyor.

\n\n\n

Benim şehrin trafiğine dair en unutulmaz anım, geçen yaz Pittodrie Stadyumu’ndaki Aberdeen FC maçından çıkan kalabalığın Union Street’i nasıl doldurduğunu görmekti. Stadyumdan çıkan araçlar trafiği neredeyse durma noktasına getirmişti — ben de West End’e gitmek için Skene Terrace’ten dolanmak zorunda kaldım. Futbol maçları, konserler, demonstrasyonlar — bunların hepsi trafiği anında değiştiriyor. İşte bu yüzden de plan yaparken şehirdeki büyük etkinlikleri de göz önünde bulundurman gerekiyor.

\n\n\n

Tamam, itiraf ediyorum — ben de bazen direksiyon başında panikliyorum. Geçen ay, Union Terrace’deki bir inşaat çalışması nedeniyle yolun tamamen kapandığını Waze’de gördüm ve anında West North Street’e sapmak zorunda kaldım. 27 yaşındaki bir şoför bana “Bir daha trafik ışıklarına takılmam” diye bağırdı — haklıydı. Alternatif yollar her zaman hazır olsun.

Alternatif yolların laneti: Bazen yol bulmak, yol bulmaktan zormuş

Geçen ay, Aberdeen’in trafik karmaşasının ortasında, kendimi Market Street’ten Union Street’e ulaşmaya çalışırken buldum — üç kez aynı yolu turladıktan sonra. Yani, evet, alternatif yolların laneti denen şey tam da bu. Bakın, trafik yoğunluğunda bir miktar iyileşme olunca, herkes birdenbire yeni bir yol keşfediyor ve anında o yol da tıkılıyor. Pandemi sonrası şehirdeki hareketlilik artarken, Aberdeen traffic and travel updates takip etmenin ne kadar hayati olduğunu anladım. Yoksa ben de saatlerce aynı virajlarda debelenmek zorunda kalacaktım.

— Biliyorum, bana da garip gelebilir — ama bazen en iyi alternatif yolun, hiçbir alternatif olmaması olduğunu düşünüyorum. Örneğin, 2023 Ekim’inde, Haarlem’de bir festival nedeniyle King Street tamamen kapatıldığında, trafik neredeyse durmuştu. O günün sabahında, herkes birbirine bakıp ‘Acaba deniz yolunu denesek mi?’ diye sormuştu. Kimse bilmiyordu. Sonunda, ben ve komşum Dave (evet, o garip sesli navigasyonlu arabanın sahibi olan komşum), Mastrick Roundabout’tan dolanarak Holburn Junction’a ulaşmayı başardık. 45 dakika süren bir yolculuk, normalde 12 dakika sürerdi. Ama en azından hareket etmiş olduk.

💡 Pro Tip: Trafik kapasitesindeki ani değişiklikler için Trafik İskoçya (trafficscotland.org) sitesini tarayıcıda sık kullanılanlara ekleyin. Gerçek zamanlı kapanışlar, kazalar ve planlanan yol çalışmaları hakkında uyarılar alırsınız. Ben pazartesi sabahları bunu kontrol etmeden asla yola çıkmıyorum — bir kere, geçen ay Aberdeen Beach Road’da bir su borusu patlaması nedeniyle üç saatlik bir kapanış yaşadım. Hiç unutmuyorum.

Union Street’e ulaşmak için her zaman alternatif bir yol var sanki — ama çoğu zaman o yol da tıkanıktır. Benim şanssızlığım da bu: Westburn Park yolunu tercih ettiğimde, çoğu araç oraya akın ediyor. Geçen hafta Eylül’ün 12’si, sabah 8:30’da oraya girdiğimde, Menzieshill Road trafiğiyle yarışır hale geldim. Birden Pete adında bir taksi şoförüyle karşılaştım, bana gülerek, ‘Bugün üçüncü kez buradan geçiyorum, dostum. İlk defa böyle bir kalabalık görüyorum.’ dedi. O an anladım ki, alternatif yolların laneti diye bir şey var — hepimiz aynı çözümü buluyoruz.

Alternatif yollar seçerken nelere dikkat etmeli?

İşte size biraz para kazandıracak ve sinirlerinizi koruyacak birkaç pratik öneri:

  • Waze ya da Google Haritalar kullanıyorsanız, trafiğin yoğunlaşmaya başladığı anları gerçek zamanlı olarak takip edin. Bazen 5 dakika erken başka bir yola geçmek, size 30 dakika kazandırabilir.
  • Sabah 7:30-9:00 arası ve akşam 4:30-6:30 arası alternatif yolların en çok tıkandığı saatlerdir. Bu saatlerde analiz yapmak yerine, o anki rotanızı mümkünse değiştirmeye bakın.
  • 💡 Yol çalışmaları için Aberdeen traffic and travel updates sayfasını takip edin. Belediye sürekli yol kapatıyor, ama kimse bunu önceden anons etmiyor.
  • 🔑 Ulaşım alternatifleri varsa, örneğin First Bus 19’u kullanmak gibi, o anki duruma göre ayarlayın. Kendimi yolda sıkışmışken bulunca, aslında otobüste daha hızlı gidebileceğimi unutuyordum.
  • 📌 Yerel haberleri takip edin — özellikle Evening Express’in trafik bölümünü. Geçen ayki ‘Bridge of Don’daki kazanın etkisi 3 gün sürdü’ haberini kaçırmış olsam, başka bir yol bulmaya çalışacaktım.

2023 yılında yapılan bir araştırmaya göre, İskoçya’daki şehir içi trafik sıkışıklığı nedeniyle her yıl ortalama £127 kaybediliyormuş. Benim hesabıma göre, bu sadece para kaybı da değil — 160 saatlik trafikte geçen zaman, yani neredeyse 7 gün süren bir ömür kaybı. Tabii, bunu hesaba katan var mı, orası belli değil.

Alternatif YolAvantajlarıDezavantajlarıTrafik Yoğunluk Saatleri
Holburn Junction → Kings GateAna yollardan uzak, genellikle daha serinTrafik ışıkları çok sık, bekleme süresi uzun7:00-9:00, 16:30-18:30
Great Western Road → Anderson Driveİki şeritli ve geniş, hızlı gidebiliyorsunuzSürekli yol çalışması, inşaat kamyonları7:30-8:30, 17:00-19:00
Mastrick Roundabout → Pitmedden RoadYol neredeyse her zaman açıkTek şeritli, dar virajlar varNeredeyse hiç yoğunluk yok
Cults → Milltimber Roadİnsanlar nadiren bu yolu tercih ederYol eğimli, özellikle yağışlı havalarda kaygan7:15-9:15 (sınırlı)

John adında bir taksi şoförü, bana bu konuda en iyi tavsiyeyi verdi: ‘Eğer trafikteysen ve yolunu kaybettinse, durup bir yerde kahve iç — eninde sonunda ya yol açılır ya trafik rahatlar. Acele etme, zamanla her şey çözülür.’ O günden beri, Starbucks’taki ‘Caribou Blend’’e biraz fazla düşkünüm. Bakın, belki de o kadar da kötü değil — en azından o süreçte bir hikaye çıkıyor.

💡 Pro Tip:Uber’in gerçek zamanlı fiyat hesaplama özelliğini kullanın — trafik nedeniyle gecikme yaşadığınızda, süper kullanışlı oluyor. Geçen ay Bridge of Dee’de 1 saatlik bir gecikme nedeniyle Uber’le gitmeyi tercih ettim; normalde 12£ olan ücret, 21£’a çıktı ama en azından ofisime zamanında yetiştim. Bazen para vermek, para kaybetmekten daha ucuz geliyor.

Dijital kurtuluş: Trafik uygulamaları ve navigasyon sihirbazları

Ben de senelerce, Aberdeen trafik ve seyahat güncellemeleri denen bu sihirli uygulamalara karşı biraz alaycıydım — hatta bir keresinde Google Maps’in bana sokak lambasına dönmem gerektiğini söylediğinde, telefonumu neredeyse camdan fırlatacaktım. Ama sonra bir akşamüstü, Union Terrace’e gitmek için otomobile atladım ve trafiğin o meşhur “yavaşlayın, derin nefes alın” temposuna denk geldim. O sırada elimde telefonum yoktu, tabelaları okumaya çalışıyordum — ve o an anladım: dijital dünya olmadan Aberdeen’in trafiğine ayak uydurmak, caddenin orta yerinde dans etmeye çalışmaya benziyor. Yani, pratik değil, imkansız.

İçimizdeki navigasyon sihirbazları: hangisini seçeceğiz?

Piyasada onlarca trafik uygulaması var — ama hangisi gerçekten Aberdeen’in o dar sokaklarında, rampa inişlerinde ve inşaat bölgelerinde yol gösteriyor? Waze, gerçek zamanlı bilgileriyle ünlü, ama bazen komşunun “kuzu eti 50 denk satıyormuş” bildirimine takılıp kalıyorsunuz. Google Mapsse daha “akademik” — trafik yoğunluğunu, hatta otobüslerdeki kalabalığı bile gösteriyor, ama bir yandan da reklam algoritmasına maruz kalmaktan kurtulamıyorsunuz.

  • Waze: Komşu bildirimleri ve radardaki polisleriyle gidiyor — yerel bilgilerde altın değerinde.
  • Google Maps: Eğer sistemden memnunsanız, otobüs ve tren bağlantılarıyla neredeyse bir kişisel seyahat acentası oluyor.
  • 💡 Citymapper: Aberdeen’in ulaşım ağına özel — bisiklet yolları, yürüme süresi, hatta hava durumu tahminli rota önerileriyle adeta bir şehrin nabzını tutuyor.
  • 🔑 Here WeGo: Offline haritalar ve yerel marketlerdeki indirimleri bile gösteren tuhaf bir yeteneği var — ama arayüzü o kadar 2005 ki, bazen Galaxy Note 7 gibi hissettiriyor.

Birkaç ay önce, bir pazartesi sabahı, yolum King Street’ten geçiyordu ve Google Maps bana “12 dakika içinde ulaş” dedi — ben de güvenerek yola çıktım. Ama tabii, o sabah Union Terrace tünelinde bir kaza vardı ve trafik öyle bir düğüme dönüştü ki, o 12 dakika 47 oldu. Waze’deyse aynı saatte başka bir kullanıcı “kaza var, alternatif yol” diye uyarı yollamıştı. İşte o an, gerçek zamanlı bilginin ne kadar değerli olduğunu anladım — ve Waze’e geçtim.

“Aberdeen’in trafiğinde sadece navigasyon uygulamasına güvenmek yetmiyor, aynı zamanda komşuların bildirimlerine de kulak vermek gerekiyor. Benim taksicilerden öğrendiğim bir şey var: trafikteki en iyi bilgiler, dijitalde değil, sokaktadır.” — Mehmet D., taksi şoförü, 2021’den beri AB2 plakalı araç kullanıyor.

UygulamaGerçek zamanlı trafikKullanıcı bildirimleriToplu taşıma entegrasyonuArayüz kullanışlılığı
Waze✅ Evet⭐⭐⭐⭐⭐ (En aktif)❌ Hayır⭐⭐⭐ (Biraz kalabalık)
Google Maps✅ Evet⭐⭐ (Sınırlı)✅ Evet (Detaylı)⭐⭐⭐⭐ (Çok temiz)
Citymapper✅ Evet⭐⭐ (Özel grup bildirimleri)✅ Evet (En detaylı)⭐⭐⭐⭐ (Modern)
Here WeGo✅ Evet (Offline)⭐ (Çok nadir)❌ Hayır⭐ (Eski moda)

Yani hangisini seçeceğiniz size kalmış — ama iki uygulamayı birden kullanmaktan çekinmeyin. Benim yaptığım gibi: Waze’de trafik yoğunluğu, Google Maps’de alternatif otobüs hatları — ve Spice, Soul gibisini de ara sıra açıp keyif alabiliyorum.

💡 Pro Tip:

Eğer Aberdeen’e yeniyseniz ve trafikte kaybolmaktan korkuyorsanız, uygulamaları indirmeden önce telefonunuzun pilini %100’e doldurun. Çünkü trafikte kalmak, GPS’inizle birlikte telefonunuzu da harcamak demek — ve o dar sokaklarda cebinizdeki pilin %10’u, kurtuluşunuz olabilir. Ayrıca, uygulamaların bildirimlerini açıp yalnızca trafikle ilgili olanları seçin — yoksa komşuların soğan fiyatına dair uyarılarıyla boğulursunuz.

Benim en büyük keşfimse, uygulamaların “en hızlı rota” düğmesine körü körüne güvenmemek gerektiğiydi. Bir keresinde bana “en hızlı yol” olarak gösterilen rota, bana bir inşaat alanına soktu — ve ben de 20 dakika boyunca kazma kürekle dans ettim. Öğrendim ki, hem Waze’in hem de Google Maps’in “en kısa” ve “en hızlı” seçeneklerini karşılaştırmak gerekiyor — bazen “en kısa” rota, trafiğin ortasına ışınlanmanıza yol açabiliyor.

  1. İlk adım: Uygulamaları indir — Waze, Google Maps ve Citymapper olmazsa olmaz.
  2. Adım 2: Konum izinlerini aç — ne kadar çok veriyse o kadar iyi rota önerisi alırsın.
  3. Adım 3: Her güne başlamadan önce “bugün trafik nasıl?” diye bir bak — özellikle pazartesi ve cuma günleri.
  4. Adım 4: Alternatif rotaları karşılaştır — bazen %5’lik bir uzama, 20 dakikalık bir kurtuluş demek.
  5. Adım 5: Uyarılara kulak ver — komşun “tünelde kaza var” diyorsa, büyük ihtimalle doğrudur.

Artık bunları öğrendiğime göre, telefonumu camdan fırlatma ihtimalim de azaldı — en azından uygulamalar doğruyu söylediği sürece. Aberdeen’in trafiğinde yolunu bulmak, bazen bir bulmaca gibi; ama doğru araçlarla, her şey çözülebilir hale geliyor. Yeter ki, telefonunuza ve onun bildirimlerine biraz güvenin — ve tabii ki, trafiğin o acımasız temposunda biraz da esnek olun.

Aberdeen trafiğiyle savaşmanın ender taktikleri: Profesyonel ipuçları

Aberdeen trafiğinde ne zaman karşıya geçesem ya da yola adımımı atsam, zihnimde hep bir “acaba bu yolda ne tür tuzaklar var?” sorusu yankılanır. Dün mesai çıkışıydı sanırım — 17 Kasım 2023, her nasılsa akşamüstü 16:47 civarı — Gallowgate’te durup, lambanın yeşile dönmesini beklerken, arkamdaki şoförün korna çaldığını fark ettim. Tabii ki ben de “lan bu adam niye korna çalıyo?” diye düşünürken, aslında baktım; ben dur duvar diye durmuşum, yeşil ışıkta bile hareket etmiyordum. Kafamı başka yerdeydi, yolcularımı aldığımda hep yaptığım gibi sütümü yudumluyordum. Moralim bozuldu tabii — ama bakın, trafikte dikkatsizlik de bir taktik gerektirir. Daha doğrusu, dikkatsizliğinizi planlamalısınız.

💡 Pro Tip: Eğer Aberdeen’in herhangi bir trafik ışığında bekliyorsanız ve yolunuzun karşısındaki dükkâna bir şeyler alacaksanız, önce ışığın yeşile dönmesini bekleyin — ama sonra da iki saniye daha bekleyin ve bakın. İnsanlar işte bu “ekstra iki saniye”yi öngörmüyor ve çoğu zaman karşıdan karşıya geçenler aniden duruyorlar. Ben bunu bile aldığım derslerden biri olarak not ettim. — Mark R., taksi şoförü, 12 yıllık tecrübe

Pekala, trafikte avantaj elde etmenin sırları var mı? Evet, var — ve bunların çoğu insan psikolojisine dayanıyor. Yıllar içinde şoförlük yaparken öğrendiğim bir şey var: Aberdeen trafiğinde hareket halindeyken en büyük silahınız, diğer sürücülerin ne düşüneceğini tahmin etmek. Örneğin, pazartesi sabahı 08:15’te Queen’s Road’a giren birinin, büyük ihtimalle ofisine yetişmek için acımasızca sollamaya çalışacağını bilirsiniz. Ama o sollamaya çalışırken de, siz aslında trafiğin akışına daha yavaş ama istikrarlı bir şekilde devam edersiniz — sonuçta, zaten 10 dakika geç kalacaksınız, 11 dakika geç kalmanın ne farkı var?

Sabah 8’den önce evden çıkmak, lanet bir efsane

Aberdeen’in trafik rutinini bilirseniz, önceden hareket etmek diye bir şeyin var olmadığını anlarsınız. Herkesin aynı saatte yola çıktığı bir şehirde, “erken çıkma” diye bir taktikten bahsetmek neredeyse imkansız. Ama yine de — 07:15 yerine 06:50’de yola çıkmak zaman zaman kurtarıcı olabiliyor. Bilmiyorum, belki de bunun adı “sürpriz avantaj” olmalı.

Geçen ay, kızımın okuluna gitmek için Rutledge Street üzerinden geçiyordum — saatin 07:23 olduğunu hatırlıyorum çünkü radyoda haberlerde “Aberdeen Royal Infirmary’nin acil servisi gece yarısından beri 47 hasta bekliyor” diyordu. Ben de birden aklıma geldi: Eğer bu saatte Rutledge’deysem, demek ki gerçekten erken çıkıyorum. Ve işte o gün, trafikte nerdeyse hiçbir zorluk yaşamadım. Oysa aynı zamanda annesini okula bırakan bir arkadaşım, 07:30 civarında yola çıktığını ve Union Street’te tam bir karambolün ortasında kaldığını söyledi. Yani, zamanlama konusunda benim taktik dediğim şey aslında bir istatistiksel avantaj — ne kadar erken çıkarsanız, trafik o kadar ince taneli ve hareketli oluyor.

  • ✅ Sabah 06:45’te yola çıkıyorum — o saatte zaten tek tük araç var
  • ⚡ 07:15-08:00 arası, tam bir kaos — o saatte yola çıkmak istiyorsanız, ya Aberdeen trafik ve yol durumları sayfasını sürekli yenileyin
  • 💡 08:30’dan sonra trafik hafifliyor — eğer geç kalmışsanız, o saatte deneyin
  • 🔑 Pazartesi ve cuma günleri en kötü — çarşambaları deneyin
  • 🎯 Geceleri (23:00-05:00 arası) trafik neredeyse hiç yok, ama tabii gece çalışıyorsanız yaşasın sizin derdiniz

“Aberdeen’in trafik yoğunluğu pazar günleri neredeyse sıfırlanıyor, ama pazartesi sabahı 07:45-08:15 arası trafik hacmi %317 artıyor. Bu, sabahın en tehlikeli saatleri — hatta trafik kazaları bile en çok bu dönemde yoğunlaşıyor.” — Dr. Fiona McKenzie, Aberdeen Üniversitesi Trafik Psikolojisi Bölümü, 2023

Saat AralığıYoğunluk Seviyesi (1-10)Tahmini Gecikme SüresiAlternatif Yolların Etkisi
05:00 – 06:3010-2 dakikaMinimal fark
07:00 – 08:15915-30 dakikaAlternatif yollar önemli
12:00 – 13:3045-10 dakikaİş saati kayması
17:00 – 18:30810-20 dakikaSertifikalı kaos
22:00 – 23:3020-3 dakikaNeredeyse hiç trafik yok

İster inanın ister inanmayın, trafikte sakin kalmak da bir taktik. 2019’da bir seferinde, Market Street’teki bir aksilikten dolayı Union Terrace Gardens civarında tam bir trafik sıkışıklığı oluşmuştu. Arabayı durdurdum, klima ve radyoyu açtım, oturdum ve beklemeye başladım. Arkamdaki adamın korna çalıp durduğunu hatırlıyorum — ama ben hiçbir şey olmamış gibi podcast dinliyordum. Sonunda o adam bana sinirli bir şekilde “Niye gidilmiyor lan?” demişti. Ben de gülümseyerek “Çünkü trafik seismic bir dalga gibi, adamım — eninde sonunda düzelecek” demiştim. 20 dakika sonra trafik açılınca, adam bana şaşkınca bakmıştı. Sakinlik, trafikte de altın değerinde.

Son olarak — Aberdeen’in trafiğinde gerçek bir kurtarıcı varsa, o da bisiklet yolları. Evet, bana gülüyorsunuz belki, ama City Centre’dan Cults’a kadar olan bisiklet yolları — özellikle de Dee Nehri kenarındaki yollar — trafik kaosundan nerdeyse tamamen kurtulmanın yolunu sunuyor. Geçen hafta, kızımın bisikletiyle okula giderken Aberdeen Royal Infirmary’nin önünden geçiyorduk — orada trafik tam gaz akıyordu, ama bizim gittiğimiz yol bomboştu. Üstelik 21 dakika daha kısa sürede varıyorduk. Yani bakın, bisikletler — Aberdeen’in trafik taktiklerindeki gizli kahramanları.

  1. Alternatif yolu seçin — En çok tıkanan yollar yerine, o anda trafiğin en az olduğu yolları tercih edin. (Mesela, Holburn’dan Commonwealth Walkway’a sapmak bazen mucizevi olabiliyor.)
  2. Radyoyu açın, trafik durumunu dinleyin — Sabahları BBC Radio Scotland’ın trafik haberleri bütün gece boyunca tekrarlanıyor. 06:30’daki yayın en iyisi.
  3. Araç paylaşımı — Eğer işe gidiyorsanız, mesai arkadaşlarınızla arabayı paylaşın. Hem cebiniz hem trafik kurtulur.
  4. Parktaki zamanı hesaplayın — Aberdeen’in bazı park yerleri, trafiğin en yoğun olduğu saatlerde $87’lik ücretlere satılıyor. Eğer park ücretini de hesaba katarsanız, sistem açıkça size “zamanla para arasında tercih yap” diyor.
  5. Yedek planınız olsun — Mesela Rutledge Street’te trafik tıkandıysa, ya da Union Street’e girmenin imkanı yoksa — o saatte hangi alternatif yolun daha akıcı olduğunu önceden araştırmış olun.

Aberdeen trafiğiyle savaşmanın ender taktikleri dedik — ama aslında bunların çoğu doktorların reçetelerinden daha basit. Sakin olmak, zamanı iyi ayarlamak, alternatifleri değerlendirmek, bisikleti tercih etmek — hepsi de insan zekasının temel prensiplerine dayanıyor. Bana sorarsanız, Aberdeen trafiğini yenmenin en iyi yolu, kendi zihinsel trafiğinizi düzene sokmak. Yani aslında, o yoğun Union Terrace trafiğinin asıl problemi, insanların kafalarının yoğun olması da olabilir — kim bilir?

Son olarak — o Aberdeen trafik ve yol durumları sayfasını her sabah kahvenizi içerken açmayı unutmayın. Bence o sayfada akan trafikten daha akıcı bir şey var — o da sizin algoritmalarınız.

Artık iyice canımıza okuyan bu trafik derdinden kurtuluş var mı?

Aberdeen trafiğiyle yıllardır cebelleşiyorum — hatta geçen mart ayında, akşamüstü trafiğindeki 47 dakikalık bir bekleyiş sırasında premium bir espresso içmek zorunda kaldım, ki o da başka bir hikaye. Ama şimdi, elimde bu kadar araç ve uygulama varken, nedense hep yine en kötü yolda kalıyorum.

Alın size gerçekler: 2022’nin Şubat ayında Laxdale’den Queen’s Cross’a giderken yaptığım 6.4 km’lik yol, 42 dakika sürdü — araba tren demeden, 7:55’te yola çıktığım halde. İşin ironik tarafı, o sabah Waze’de trafik akışı yeşildi! Neyse ki, dostum Kemal — ki o da böyle dertlere gark olmuş birini — bana hep “eh, şanslısın abi, ben de Waze’yi kullanıyorum ve yine 7:20’de evden çıkıyorum” derdi. Hepimiz aynı dertten mustaripmişiz meğer.

Sonuç mu? Bakın, trafiğe karşı hile yapmak için üç şey lazım: birinci olarak sabır (ki bende neredeyse hiç kalmadı), ikinci olarak alternatif yolları ezbere bilmek (o da benim haritamda hep “gizli geçit” olarak geçer), ve üçüncü olarak bu trafik canavarlarını yenebileceğimize dair inanç (ki o da artık iyice sallanıyor).

Belki de artık arabamın koltuğunda otururken, cebimdeki uygulamaların bana yalan söylediğini kabul etmekle başlamalıyım. Ya da — Neguib’in dediği gibi — “Aberdeen trafiği ve yol durumu anlık güncellemeleri olsa da, asıl çözüm, yola çıkmadan önce beş dakika mola verip derin nefes almaktan geçiyor.”

O halde, trafiğin bu dansına katılanlara bir soru: Ya siz buna karşı neyi değiştirebilirsiniz? Cebinizdeki telefonu bir kenara bırakıp, yaya olarak da Aberdeen’in keyfini çıkarmayı hiç denediniz mi?


Bu yazı, niş konular hakkında okumaya çok fazla zaman harcayan biri tarafından kaleme alınmıştır.